Başa yekem

Nasna Quran a Proz di nirnn tvel da

Drketin ji Quran sedema ewila paşvemayn ye

Destpka paşvemayn a milet Islam, pişt drketin ji emelkirina fermann Quran a Proz b. pirtka ku baştirn berfirehtirn fermana bona jyana mirova anye girngtirn mertal bona parastina wan ji goneh, fesad paşveketinya b.

Kitba ku ji geln mir, btirn civak pk anye serokatya wan li ser hem geln dinyay di bin sbera ( ) garant dide.

Qurana Proz bi inwana ronakger jyan ji aly Xweday Mezin ji bona mirova ra pşkş bye wad daye di bin sya emelkirina bi w ve mirov bi hem mearif (nasn) heqqetan digihje.

Cudabna ji v medena giranbiha girng, b ewiln sedema paşveketin ya gel islam ji demn bor da. Û ev paşveketin hd hd ji esrn ber dest p kir heya ro hem al ve pş ve ketye.

Naxwe Quran rber mirova ye bi aly seadet dilgeşy parzer mirova ye ji zilet, bbext helaket.

Li seranser chan, Qurana Proz ten ne ji bo ehkamn fiqh hatye naskirin belk pirtkeke ku şamila qann yn syas, qeza ceza, bajar, civak, cism, ruh, mad, menew exlaq hatye naskirin.

Bona naskirina Quran nrnn tvel hene ku em bala xwendivann hja bi hinekn wan bikşnin:

1- Mezinatya Quran di nrna biyanyan da

Bona cara ewil Qurana Proz di qirna yekem an duyem ya Ko da bi ziman berber li rojaya Afrqa paş bi ziman fars di axa arem da bi ziman tirk hatye wergerandin di sala 1143- Ko ya Hv da Robert Kont Quran ji ereb bi latn paş bi zimann zind navdarn chan wek: firans, alman, inglz, tal, holend, rs xnc wan j hate wergerandin weşandin bi v rbaz heqqet taybetn menew ya w da qas li ser alemyan diyar sabit b. Û zanayn bi insaf awrpay xiristanyn ku li pey maf ne qala insaf mafgotin kirine. Her yek ji wan, ku bi dora xwe digel mzana melmat istifade ji behra kr b daw ya v pirtka ezman girng meqama w nivsne. Nav nrnn hinek ji wan pk hatye ji:

1)      Gothe, helbestvan navdar y alman dibje: Salhayn dirj keşşn ji Xweda b xeber, me ji ramankirina heqqet yn Qurana Proz Mezin, mehrm kirin, lbel ji ber pşveyna ilm zann perdeyn nezan teessuba b ch hate rakirin ev kitba giranbiha bala ferdn beşer alye xwe ve kişand b navenda raman a mirovn chan.

2)      Tomas Karlayil zanay navdar drokvan y Skatlend dibje: Ev nukte diyar e; ku her gotar rast heqq di dilan da j ra chek taybet heye maf ew e ku hem kitbn yn ezman ne yn ezman li hember Quran pik b qedr in.

3)      Lion Tolstoy flozof mezin y rs dibje: Quran şamila perwerde, heqqet, ronah, eşkera hsan ye pir mirova ji her qonaxa dikarin ji w behregir bin. Herweha dibje: Ayet beratn Quran a Proz li ser meqama bilind a ola Islam pak paqijya kes ku ew anye, delalet dike.

4)      Bernard Şav flozof navdar inglz, ewqas pesn Resl Ekrem (s.a.a.) dide dibje: Ew xilasger chan mezintirn pxemberan e herweha li ser v dinay hukmet dikir hem pirsgirekn beşeryet li ser pişt hev digel hikmet dirayeta xwe hel kir. Dsa dibje: Ola Muhemmed (s.a.a.) olek e ku bi hem dewrn jyana beşer minasib e dikare her nesl aly xwe ve bikşne ez dinhrm ku awrupa di pşerojan da ew ol kibba ezman y Muhemmed (s.a.a.) bipejirne şunwar wa j niha t dtin.

5)      Gostaw Lebun filozof mezin y inglz dibje: Fermann exlaq ku Quran ewan anye, esl edeba hja kurtaya xm a exlaq baş e ji pir edeba ku di Incl da j hatye ji ser wan ra ne.