Quran di hedsn Ehl Beyt da

Quran-nas bi xwe karek mezin e ku div mirov berfireh j biaxive v derheq da lkolnek hem al pk bne, l v di v nivsok da nyet ew e bi av hedsa em ber xwe bidin v behs.

1- Quran

Bi rast me heft (ayet) ji w ya pir mena Qurana mezin, dane. Hicr/87

Bi rast me Quran hsan kir ji bona şret wergirtin, vca şret wergerek heye? Qemer/17

1-     Pxember (s.a.a.) kerem kirye: Dema mesele ji bona hewe wek şevn tar zulmet l hatin, vca xwe bi Quran bigirin; iku bi rast ew mehderkareke ku mehdera w hatye qeblkirin arkareke ku duristya w kifşe ye. Ew kes ew bo xwe bike pşkar w ew bibe bihişt ew Quran dayne piş xwe, w ew bi aly doj ve bajo.[1]

2-     Dema (bi rka wehy ve) ji pxembera hat gotin ku: Ummeta te w ji nzk ve bikeve nav fitne da, vca pirsiyar j kirin ku: Çi rk heye bo xilasya ji fitn? Pxember (s.a.a.) kerem kir: Kitba Xud ya qaym, ewa ku p ( batil) ne ji b rahy ne j ji pş ve nagiht, ji aly w hekm xodan medh sipas ve hatye xar, kes xnc bi rka w ve zann (zanna r rast kirin) bi dest xwe ve bn, Xud w ew li rk xelet bik.[2]

3-     Pxember (s.a.a.): Xwe bi Quran bigirin, vca ew ji bona xwe bikin imam pşkar.[3]

4-     Pxember (s.a.a.): Seratya Quran li ser axiftinn d wek seratya Xuda ye digel ser mexlq w.[4]

5-     Imam El (a.s.): Hn bi Xud, hn bi Xud, hay ji Quran hebin, bila yn xnc hewe li pkanna fermann w da pşy ji hewe nestn.[5]

6-     Imam El (a.s.): Xuday Teala qudreta xwe li kitb xwe da eşkere kir, bi v away xwe nşa wa kir by w hind ku ew bnin.[6]

7-     Imam El (a.s.): Bielimin kitba Xuda y xwe y pir xr bereket bilind mertebe, iku bi rast ew xweştirn axiftin waz ragehne, ew baş bizanin iku bi rast ew bihara dila ye, p nra w silamety bi dest xwe ve bnin, iku bi rast qenctirn peyket e (pey meselan dikev heta baş ronah dik).[7]

8-     Imam Zeynulabidn (a.s.): Eger xelk li rojhilat rojavay hem pk ve bimirin, hema Quran digel min b, ez xwe li tirs tinty da nabnin. [8]

2- Quran hem dema n ye

9-     Pxember (s.a.a.): Quran dewlemendyek e ku ser w ra dewlemend nne paş hebna w hd feqret nne.[9]

10- Pxember (s.a.a.): Ew kes Quran j re b dayn goman bik tiştek mezintir ji w hatye dann bo kesek d, bi heqqet, ew ya pik mezin girtye ya mezin pik hasab kirye.[10]

11- Pxember (s.a.a.): Kes zanna yn ewil axir biv bila llkolnn li Quran da bik ( bi br hizr ber xwe bid). [11]

12- Imam El (a.s.): Çi qas Quran b xwendin goh she bikin ew dsa kevn neb.[12]

13- Imam El (a.s.): Bi rast di v da derman mezintirn derda heye; derman kufr nifaq p li r wundabn.[13]

14- Dema ji Imam Sadiq (a.s.) pirsiyar hat kirin: Ev i mesele ye ku i qas Quran pitir b xwendin li ser b axiftin ew qas ser terat tazehya w ve zdetir dib? Ew kerem kir: Çiku Xuday Teala ew bo zemanek mexss mirovn taybet ne hinartye, ji ber v yek li hem zeman da ji bona her kes ter taze ye, heya roja qyamet.[14]

3- Elimandin frbna Quran

15- Pxember (s.a.a.): Qencn hewe ew in yn Quran fr dibin Quran hn xelk dikin.[15]

16- Pxember (s.a.a.): Kes Quran bixne, j ra t gotin: Bixne bilind bibe, bi tertl- bixne wek awa te li dinyay bi tertl- dixwenda, ch te li bal w ayeta paş ye ewa te dixwenda.[16]

17- Pxember (s.a.a.): Hn bibin xendina Quran ew pir bixnin.[17]

18- Pxember (s.a.a.): Ew kesek bielimne Quran ew dibe mezin w, bi xwe nabe xwe ew ten bihle xwe ser w ra bigire.[18]

19- Imam El (a.s.): Heq zarok li ser bav, ew e ku navek qenc l bike edeba w qenc bike ew hn Quran bike.[19]

20- Imam Sadiq (a.s.): Heq ew e ku mirov bawerdar nemire heya bielime Quran an bi frbna w ve be.[20]

4- Haydan jiberkirina Quran ra

21- Pxember (s.a.a.): Kes Xuda jiberkirina kitba xwe kiribe behra w vca ew goman bike tiştek ji ya w seratir dest kesek ketye, b şik nmeta mezintir kn kirye.[21]

22- Pxember (s.a.a.): Ew hinek ji Quran li dil w da nebe, ew wek mala xirab e.[22]

23- Pxember (s.a.a.): Çiqa xirab e, kesek ji hewe bje: Min filan bhvan ayet ji ber kir. Ne, belk ew hatye jiberkirin. Quran bnin bra xwe, vca ez bi w kim ew can min di dest w da derketina Quran ji dil zilaman dijwartir e bi zehmettir e ji derketina devan ji kabk wan.[23]

24- Pxember (s.a.a.): Ragirn Quran li ber rehmeta Xuda ne nra ilah hatine nixmandin.[24]

25- Pxember (s.a.a.): Eşraf mezinn ummeta min hafizn Quran hogirn şev ne (ehl tehecudan).[25]

26- Pxember (s.a.a.): Bi rast hafizn Quran ji her kes musteheqtir e ku xef eşkera j Xuda bitirse, musteheqtirn kes ji bona ragirtina nimj rojgirtin j her hafizn Quran ne.[26]

27- Pxember (s.a.a.): Ne layq heval Quran ye ku tondy bie li barenber kes digel w tond kir, ew kes kelam Xud li dil w da nabe bersiva cahilan bi cahil bide.[27]

28- Imam Sadiq (a.s.): Ew hafiz Quran y bi w emel dike digel wan peyam nern bi qedr qenckar in.[28]

29- Imam Sadiq (a.s.): Kes sretek ji Quran ji ber bike (di axret da) w li ser şikek sipeh mertebeyek bilind b berav w, vca dema bibne w bje: Tu k y? Tu iqa sipehy! Xwezka tu ya min biya! Vca ew dibje: Ma tu min nas nak? Ez filan sret im, eger ez ji br ne kiribma min tu bilin bikira bo v ch.[29]

5- Haydan ji bona xwendina Quran

Bi rast kesn kitba Xuda telawet dikin (dixnin) nimj bi ch tnin xef eşkera ji w ya me kir behra wan didin, ew ketine li ticaretek da ku yek car kmas nakeft (ji beyn nae). Fatir/29

30- Pxember (s.a.a.): Dema kesek ji hewe hez kir digel Xuday xwe biaxive bila Quran bixne.[30]

31- Pxember (s.a.a.): Bi rast awa hesin jeng digirin dil j jengu dibin. Pirsn, gotin: Ey Pxember Xwed, jenga w awa j t birin? Ferm: P xwendina Quran.[31]

32- Pxember (s.a.a.): Muheqeq Quranbixne; iku xendina Quran kefareta goneha ye paraztina ji agir min bona ezab e.[32]

33- Pxember (s.a.a.): Ey ewlad min! Xafil nebe ji xwendina; ik bi rast Quran dik dijne nehy dike ji psat ne hez zilm.[33]

6- Xwendina Quran bi deng xweş

34- Pxember (s.a.a.): Her tiştek xemlek heye xemla Quran j deng xweş e.[34]

35- Ji Pxember (s.a.a.) pirsiyar kirin: Xweş dengtirn kes bo xwendina Quran i kes e? Kerem kir: Ew e y dema tu deng xwendina w goh l bib p biheshn ku bi rast ji Xud ditirse.[35]

36- Bi deng xwe Quran bixemilnin.[36]

37- Pxember (s.a.a.): Quran bi xwem bixnin; iku bi w pk nazil bye.[37]

7- Heq telawet

38- Imam Sadiq (a.s.): Di tefsra ayeta 121 ya sreta Beqere da Ew kesn me kitb daye wan, ew telawet dikin heq telawet pk tnin. kerem kir: Ayetn w eşkere ( gorek qaydeyn tecwd) dixnin li mena w da firk dikin, bi fermann w emel dikin berhvy weda w dibin, ji ezab w ditirsin, ji qisetn w sermeşq werdigirin ji meseln w şretan digirin fermann w pk tnin xwe ji nehyn w diparzin.

Sond bi Xud, pkanna heq telawet ne hema jiberkirina ayetan li pey anna herfan xwendina sretan tekrarkirina deh yek pnc yaka Quran ye, ewa herfn w paraztine l hed snorn w ji beyn birine, pkanna heq telawet kr fikrna li ayetn w da ye. Xuday Teala dibje: Kitba pir xr bereket me ji bona te hinart da ku li ayetn w da baş fikr bikin. Sad/29[38]

8- Adabn xwendina Qur'an

a)      Devpak

39-Pxember (s.a.a.): Rka derketina Quran temz bikin, gotin rka derketina Quran vca ye? Pxember (s.a.a.) kerem kir: Devn hewe. Gotine: P i? Got: P miswak.[39]

b)      Istiaze

Vca dema Quran xwend, penaha xwe ji şeytan hat drkirin bibe bal Xud. Nehl/98

40-Dema der heq gotina e`uz billahi min eş-şeydan ir-recm di destpka xwedina hem sreta da ji Imam Sadiq (a.s.) pirsyar kirin, kerem kir: Bel, penaha xwe bibin Xud ji şeytan hat drkirin, got: -recm- pstirn şeytan e.[40]

c)      Tertl -baş xweş xwendin-

Û Quran xweş baş bixne. Muzzemmil/4

41-Pxember (s.a.a.): Di tefsra ayeta -we rettil il-Qurane tertla- y da kerem kir: Ew baş kifşe eşkere bixne, wek tv nereşne, wek şiran ew lez ji hev bir nexne, li ecbn w bisekinin, dil xwe p w bixn bizav, bila mexseda hewe ne ew be ku hn bigihn axir sret.[41]

) -Tedebbur- T fikrn

Kitbek proz me ji te ra şand, da li ayetn w da kr fikr bik, mirovn baqil şret j wergirin. Sad/29

42- Imam El (a.s.): Heyh bizanin! Çi xr li w xwendina b fikrkirina da nne, bizanin! Ew ibadet ne bi tgihiştin zann be, ew j xr tda nne.[42]

43- Ji Imam Sadiq (a.s.) hat pirsiyarkirin ku: Mirov Quran li şevek da xitm bike awa ye? Ew got: Ez hez nakim xitma w ji mehek kmtir be.[43]

d) Fermanber

Ma gelo zeman w ne hatye ku dil bawerdaran ji ber brhatina Xuda ji ber w heqya hat xar ra ferman bibe? Û nebin wek wa kesn pş da byn xwey kitb, zemanek ser wa da derbas b paş dil wan req b, gelek ji wan fasiq in. Hedd/16

44- Dema ji Pxember (s.a.a.) pirsiyar kirin: Qiraeta k ji hemyan xweştir e? Kerem kir: Ew dema tu xwendina w goh l dib, tu dibn bi rast ji Xuda ditirsh.[44]

45- Imam Riza (a.s.): Li rka Xorasan ve şevan li nav ch da pir Quran dixwen da, vca dema digiha ayetek ya behsa bihişt an doj dikirya bihişt ji Xuda dixwesta penaha xwe dibira Xuda ji agir.[45]

9- Kesn Quran lenet li wan dike

46- Pxember (s.a.a.): Hene ew quranxnn Quran lenet li wan dike.[46]

47- Pxember (s.a.a.): Tu hing quranxn ku (ji b emr yn w) by paşnedan, eger te nede paş, tu ne quranxn.[47]

48- Pxember (s.a.a.): Di doj da aşek ji hesin heye ku ser qar alimn gonehkar dihre.[48]

10- Gohdana Quran

Dema Quran hat xwendin, vca hn goh bidin, b deng bibin, da belk rehm bi hewe b birin. Eraf/24

49- Pxember (s.a.a.): Bizanin heyh! Kes xudaxwaz be bila goh bide kelam Xud.[49]

50- Pxember (s.a.a.): Kes li ayetek ya kitba Xud goh ragir ji w ra end beraber xr tn nivsn, kes ayetek ya kitba Xud bixne w roja qyamet ew j ra bike ronahyek.[50]

51- Dema Zurare der heq ferzbna b dengbn gohdan li dem sehkirina Quran da pirsiyar ji Imam Sadiq (a.s.) kir, Imam weha bersiv da: Bel, dema Quran li bal te hat xwendin, gohdan b dengbn li ser te lazim p div ye.[51]

11- Pşgirtin ji tefsra ji ks xwe

52- Pxember (s.a.a.): Xweda gotye: Bawer bi min ne anye ew bi raya xwe gotina min tefsr bike.[52]

53- Pxember (s.a.a.): Ji bona ummeta xwe paş xwe tirsa min pitir ji w kes ye ew Quran ne li ch w da (ne durist) tewl bike.[53]

54- Imam Sadiq (a.s.): Kes Quran p viyana xwe tevsr bike, vca eger rast derkeve xr j ra nay eger xelet bibe goneh w di sity w da ye.[54]

Hazirkirina Seyday Boht


[1] Newadira Rawend, r. 21

[2] Tefsra Eyyaş, c.1, r.6

[3] Kenz ul-Ummal, heds 4029

[4] Bihar, c.92, r.19

[5] Nehc ul-Belaxe, xutbe 147

[6] Nehc ul-Belaxe, nama 47

[7] Tuhef ul-Uql, r.150

[8] Kaf, c.2, r.602

[9] Bihar, c.92, r.19

[10] Mean el-Exbar, r.279

[11] Kenz ul-Ummal, heds 2454

[12] Nehc ul-Belaxe, xutbe 156

[13] Nehc ul-Belaxe, xutbe 176

[14] Bihar, c.92, r.15

[15] Bihar, c.92, r.186

[16]Kenz ul-Ummal, heds 2330

[17] Kenz ul-Ummal, heds 2368

[18] Kenz ul-Ummal, heds 2382

[19] Nehc ul-Belaxe, xutbe 399

[20] Ed-deewat, r.220

[21] Kenz ul-Ummal, heds 2317

[22] Kenz ul-Ummal, heds 2478

[23] Kenz ul-Ummal, heds 2850

[24] Xisal, r.7

[25] Cami el-Exbar, r.115

[26] Kaf, c.2, r.604

[27] Kenz ul-Ummal, heds 2347

[28] Kaf, c.2, r.603

[29] Sevab ul-Eemal, r.283

[30] Kenz ul-Ummal, heds 2257

[31] Kenz ul-Ummal, heds 2441

[32] Bihar, c.92, r,17

[33] Kenz ul-Ummal, heds 4032

[34] Kenz ul-Ummal, heds 2768

[35] Bihar, c.92, r.190

[36] Bihar, c.92, r.195

[37] Kenz ul-Ummal, heds 2777

[38] Tenbh ul-Xewatir, c.2, r.236

[39] Bihar, c.92, r.213

[40] Tefsra Eyyaş, c.2, r.270

[41] Newadir ya Rawend, r.30

[42] Bihar, c.92, r.211

[43] Kaf, c.2, r.617

[44] Kenz ul-Ummal, heds 4143

[45] Uynu Exbar ur-Riza, c.2, r.182

[46] Bihar, c.92, r.184

[47] Şerha Nehc ul-Belaxe ya Ibn Hedd, c.10, r.23

[48] Cami ul-Exbar, r.120

[49] Kenz ul-Ummal, heds 2472

[50] Kenz ul-Ummal, heds 2316

[51] Bihar, c.92, r.222

[52] Bihar, c.92, r.107

[53] Munyet ul-Murd, 369

[54] Biahar, c.92, r.110