A- Ayeta tethr

"......." "Bi rast Xud dixaz e psaty ji hewe Ehl Beyt ten, bibit hewe pak pak bikit". (Ehzab 33)

Heds riwayet di v der heq da gelek zaf in, ku mexsed ji "Ehl Beyt" ehl mala Pxember (s.) in. ew j: "El Fatime Hesen Husyn in"

Di tefsra "Dur ul-Mensr"a Suyt da bona ronah kirina me'na v ayet riwayeta jr hatye nivsn:

"Teberan ji Ummu Selem (herema Pxember (s.) ) neql dikit, ku Pxember (s.) ji Fatime ra gotye, her e malxwey xwe kurn w bn e bal min. Ew j destra w pk an wana ann. Vca Pxember (s.) ebay xwey fedek avt wan pr e dest xwe dan ser mil wan got: " Ey Xuda! Bi rast ev in, Ehl Muhemmed". (di riwayetek da şna "Ehl Muhemmde" da "Al Muhemmed", hatye) vca tu selewat berketn xwe ser Al Muhemmed da birijn e. awa ku te ser Al Ibrahm da darijand. Her tuy xwedy medh mezinah ya ".

Di dewama riwayet da Ummu Seleme dibjit: "min eba bilin kir, daku ez j bi im bin ebay digel wan. Vca Pxember (s.) ew ji dest min deran (ne hila ez bi im bin ebay) got: "tu qenc li ser xr y".

Dsa ji Ummu Seleme malna Pxember (s.) riwayet kirin e, ku Pxember (s.) li mala w da li ser cih xewa xwe ebeyek xeyber li xwe wer kirib, ku Fatime y amanek xwarin an, vca Pxember (s.) got gaz malxwey xwe du kurn Hesen Huseyn bik e bn e bal min. Ew j wana ann di hal ku ewa xwarin dixwaran, ev ayet nazil b ser Pxember (s.) "......." Vca Pxember (s.) goh ebay girt li wa dakir paş dest xwe eba re derxist raber ezmana kir got: " Ey Xuda! Ev in ehl beyta min pve giridayn min in, nixwe tu psat ji wa bibe ewa pak bik e" s cara ev gotin got. Ummu Seleme dibjit: "min j ser xwe kir bin perd da (eba) got: " Ey Pxember Xud! Ez j digel heweme? Pxember (s.) du cara got: "tu vaş. Tu li ser xry". 1

Pxember Xud (s.) dewam dikit, ronah kirina wate ya ayet desta j nakişnit heta ummet ew baş fam bikit t bigehit daku rka wan p w ronah bibit ummet ji hidayet ve nebit rka xwe xar nekit.

Dsa Pxember (s.) emr dikit:

"................"

Ayeta tethr der heq pnc kesa da hatye, der heq min, El, Fatime, Hesen Huseyn de.2

Di tefsra v ayeta tethr da, ji bona me'lm kirina va kesn ev ayet di barey wa da hatye hnartin kan mexseda ayet i kesn, byera jr ji A'ş neql bye, ku dibjit:

"Rojek Pxember (s.) derket cilkek (eba) ji my reş hatye kirin li ser mil w b. jar Hesen kur El (a.) hat Pxember (s.) ew kire binda, paş Huseyn hat, ew j kir binda.Paş Fatime hat ew j, kir e di bin da, paş El hat. Ew j kir bin w ebay da paş ev ayet xwed: "Bi rast Xud dixaze ku psat ji hewe Ehl Beyt tune bibit hewe pak-pak bikit". 3

Di riwayetek d da hatye, ku dema Pxember (s.) ji bo nimja sibeh ber der mala Fatime y ra derbaz dibiya digota: "Rab in nimj ey Ehl beyt a min, rab in nimj. p re ayeta tethr dixwenda". 4

Bi v away Qur'an ji Ehl Beyt xeber didit şexsn wayn pak dr in ji psat goneh bin emr ya heway nefs vediqetnit. ji ber v ykye ku ew bi xwe rka wan ji bona me uswe nimnene.5

B şik Qur'an ew bi me nedane nasandin bi qe away nasandin meger ji w qas ra kuli ser bilindat ya meqam derece merteba ch wan bişidnit muhim bidit ber ava daku ber xelk bidit dewsa wan da bo fam kirin zanna şer'et xelk ber xwe bid in wa bi in bal wa destr hukm qann qirarn xweyn jyan ji wa bigir in daku bo ummet teraz, mzan pkve danbit, ku eger di fam, bawer gotina da xilaf ketnav wan li wa (Ehl Beyt ) bizivir in gotin, fikr baweryn xwe li ber wa bikiş in p wa bipeyv in xwe rast bik in ev end ji gelek ayetn Qur'an yn dtir, ku li ser nimne uswe bna Ehl Beyt jo bo ummet, paş Pxember (s.) tekd dik in dişidn in ronahtir dibit.

Ji v end ku Pxember (s.) ser sibeh ber der mala Fatime y ra diiwa gaz wa dikira bo nimj v mesel bi heyva dewam kir. ji v tt zann ku diviya şexsn Ehl Beyt bidit nasandin. ayeta tethr bo misilmana tefsr bikit. ummet bi meqam mertebe Ehl Beyt bihesnit ber ummet bidit wan hej kirin gohdan welayeta wa li ser ummet ferz wacib bikit. eve ye ku Teberan ji Ebulhemra riwayet dikit, ku: Min dt Pxember Xud (s.) şeş meha dihata ber der mala El Fatime y ev ayet dixwenda: "................."6

Fexr Raz di tefsra xwe da dinivsit,ku Pxember (s.) paş nazil bna v ayet " destr bide ehl mala xwe bo nimj li ser pk anna w sebr bik e". (Taha 132)

Her sibe di ber der mala El Fatime y digota: "Rab in bo nimj" bi meha dewam da ev kar.

Di hedsa Hemad ibn Seleme da ji El kur Zeyd, ji Enes hatye, ku Pxember (s.) bo nimj derdiketa berder mala Fatime y ra derbaz dibi ya heta şeş meha digota: "Rab in nimj ey Ehl Beyt ! Bi rast Xuda dixaze ku psat ji Ehl Beyt bibe hewe pak-pak bikit".7

Ev riwayet ronah dikit, ku Pxember (s.) i qas bala xwe daye v mal li ser v yek şidandye,ku her ew in Ehl Beyt a w ya, ku Xud psat ji wa bir ew pak-pak kirn ...pişt ,ku Xud ber xeberdan day w got: "....................."

Di ayeta tethr da "nnema yurdullahu lyuzhbe e'nkum ur-rcse ehl el-beyt we yutehhrekum tethra" bje ya nrza "muzekker" hatye ne mza "muennes" yan "e'nkum" "yutehhrekum" ev dell e li ser v end, ku mexsed ew pnc kesn (ku nav wa derbaz b) ne jinn Pxember (s.) di pirtkn tefsra Qur'an da hatye nivsn, ku eger mexseda ayet jinn Pxember (s.) bna, gerek e şna "e'nkum" "yutehhrekum" da ku nrza, bje ya " mza yan " e'nkunne" "yutehhrekunne" bihata, ku ber xeberdan bikita jina.

Bi rast ev ayet rkek fireh didit ber me fikra me dikişnit bal heqqetn binyat di jyana Islam da, daku fikr hizrn me şl muşewş nebin mexsedn heqyn kitba Xud li ber me winda nebin, ew kitba ku viyay ummet li ser esas pak drt ya ji psat rizl ya bt ava kirin. Ehl Beyt kir mihwer esasa ronahger bo w avahy. di nav misilmana da ji xnc Ehl Beyt nayn dtin; ku Qur'an ev sifet bo wan qirar dabit di nav wada nn in kesn, ku Pxember (s.) ev sifet dabit wa p v sifet digel wa xeber dabit. Yan sifet pak ya temam drat ya ji goneh b emr ya Xud.

1- Tirmiz c. 2 / Menaqib u-Ehl l-Beyt / r. 308 bi seneda xwe ji 0mer kur Eb Seleme y "rebb" Pxember (s.) dinişst ku: ayeta " nnema yurdullahu lyuzhbe e'nkum ur-rcse ehl l-beyt we yutehhrekum tethra" di mala Ummu Seleme da ser Pxember (s.) nazil b, Vca Pxember (s.) gaz Fatime y, Hesen, Huseyn El kir e'bayek bi wa dakir paş got: " ya Rebb! Ev in Ehl Beyt a min. Tu psaty ji ewa pak bike". Vca Ummu Seleme got:"ez j digel wa me ya Resl Xud?" Pxember (s) gotye: "tu li ch xwe da y, tu li ser xr y".

2- Ibn Cerr Ibn Eb Hatem Teberan ji Eb Se'd Xudr ev riwayet kirine "Xayet ul-Meram" ev heds ji kitbn jr neql dikit: ji tefsra "Se'leb" ji "Tirmiz" ku ev heds sehh zanye ji Ibn Merduye herwiha ji Sunena Beyheq ku ji rka Ummu Seleme ve, neql kirye / el-Mzan.

3- "Xayet ul-Meram" dinivst ku ev heds bi riwayeta A'yşe ji wa hadsaye ku Sehha Buxar Sehha Muslim li ser w hevalbend kirine. Herwiha Zemexşer di tefsra "Keşşaf " da li bin tefsra ayeta Mubahele da ev heds anye.

4- Ev heds bi v watey ibaretn tvel ji wa hedsn navdar e hevalbend li ser hatye kirin, anegora lkolna xwey kitba "Ihqaq ul-Heq" ev heds gelek sehabi ya hatye riwayet kirin di cild duyem da heftihi ser kehn bo va hedsa anne. Hakim Heskan di cild duyema "Şewahid ul-Tenzl" da 130 riwayet ji sehabi ya riwyet dikit ev ende i'tibara zde tewatura v nşan didit / wergr.

5- Hedsa "esselatu ya Ehl el-Beyt..." Ibn Merduye ji Ibn Eb Şeybe Ehmed Tirmiz neql kirine "hesen" zanne. Ibn Cerr, Ibn Munzir, Teberan Hakim, "sehh" kirine Ibn Merduye j, ew ji Enes neql kirye / el-Mzan, tefsra ayeta Tethr .

Suyt gelek mufessirn dyn hja di tefsr pirtkn xwe da nivsne ku Pxember (s.) heya şeş meha; gotineke d dibjit heşt heyva yek neh meha iqas ber der mala El (a.) Fatime (a.), derbaz dib ya waha digota dewam li ser w nşan didit; kan Pxember (s.) iqas bo v yek xebitye viyaye ku Ehl Beyta xwe bi ummet bidit nasandin daku di v barda qe girhişk nemnin ummet xwe bi wa bigirit.

6- Cami ul-Usl c.9, r.156, ji Sehha Tirmiz bi away jor neql dikit ji Enes Malik j weha riwayet dikit ku: dema Pxember (s.) bo nimj derdiketa berdery El Fatime y ra derbaz dib ya, vca digota "esselatu ya Ehl el-Beyt! rabin nimj ey Ehl Beyt !" p re ayeta Tethr "nnema yurdullahu..." dixwenda. Hakim j, di Mustedrek da c.3, r.158 ev riwayet graye sehh zanye.

7- Teqyuddn kur Ehmet Ibn El Muqrz (wefat 845 a Ko) Fezlu Al l-Beyt 21.