WEZN PĞEMBER (s.a)

AVKAN  il Hedsa mam Xumeyn. Hedsa Bst neh

Ibin emmar dibj min j Imam Sadiq selam l binbihst digta: d wesyeta pxember da selat selam l w al w bin j El ra selam l binwiha hatiye: Ey El ez hinek wesyeta l te bikim, ewa j xwe ra bigre. Paş gt: Ya reb, arkarya w bike:

Ya yk rast ye, bila derew vir qet j dev te nederkevin.

Ya duw paşketina j herama ye, xwe nzk xiyanetan neke.

Ya sis ewe ku tu j Xud bitirs heweku tu ew bibn.

Ya ar pir girna j tirsa xuda ye. Jber her rndikek ve hezar avah d cennet da j tera ava dibin.

Ya pnc ewe tu mal xwna xwe l ber dn xwe da bid.

Ya şeş ewe tu d nimj rj sedeq da xwe b sunneta min bigir; nimj pnc reket, rj herheyv s roj: Pncşema ewwil meh arşema nvek pncşema dmahk; sedeq j b awayek wereng pir bide xwe bxe zehmet heta tu j xwe ra bj ku d min zdegav kir l hal eve te zdegav israf nekirb. Hay j nimja şev (teheccuda‌) hebe, hay j hebe, hay j hebe, hay j nimja nvr hebe, hay j hebe, hay j hebe.

Quran bixne d her hal kar da. D nimj da herd‌u destn xwe bilind‌ bike bizivirne.

D dem her destmjek da miswak bikar bne.

Exlaqn baş j xwe ra bigre bikar bibe. Exlaqn ps j xwe biş xwe j dr bigre. Vca eger te we nekir j xwe pve lman l kes neke.

 

Pşek

T fhm ku ev şretn hezret resl selat selam l w al w bin d v hedsa şerf da l Imam El selam l binkirn d hizra w da gelek muhim bne.

Yk ev ku: Herend‌ j Imam El selam l bindre ku hay j snrn şer' nemn, l dsa evan wesyetan l dik, evahe dixweyhn ku ev gtin l bal w hezret pir giring muhim bne. Evahe j tiştek 'urf ye ku mirv tiştek muhim j kesek ra bj ku mirv zan muheqqeq ew wan tiştan b c j tn.

L vca ev ihtimal ku: Ev wesyet jibna w ye ku b v rk ve ewa bighn guh xelk, wek ewa t gtin: Dwar ez j te ra dibjm, bk tu bibhze, evahe dre, ik gra eşkerey heds, ber xeberdan l hezret El ye, şahid‌ w j "f nefsik" " ellahumme.." ye ku d heds da hatiye. ev şikl wesyet kirin d nav imaman da j hebye. Wek v ku mr bawerdaran d wesyetek ya xwe da j imam Hesen imam Huseyn ra dibj: Ev wesyeta mine j hewe herd‌uka ra j wan kesan ra ku nivska min bigh wan. Kifşe ku Heseneyn selam l wan bin ketine ber v wesyet. Wesyetn wiha muhimya gtin hezkirina pir j hev du nşan didin. Welhasil ev yk ku ber wesyetan l mr bawerdara ye ev nşan muhimya wesyet şreta ye.

Yk d eve ku her end‌ mumkin neb mr bawerdaran b van wesyetan emel nek, l dsa b teikd‌ jra hatiye gtin.

Yk d eve ku pişt dibj: Ez wesyet l te dikim, dibj: Hay j hebe eva wesyetan xweyke j min bigre. pişt w j jra dua kir: Yareb ar bike. Xnc j van j hinek teikd‌ şidandin hene wek: Nna teikd‌ tikirar d‌ucar scar kirin ...

Nixwe kifş b ku gtin pir muhimmin kifşe ku d i yk j van gtina da menfeta şexs nehatiye melheze kirin, belk mexsed‌ gihandina menfet ye j yn d ra. ger i ber xeber dan l mr bawerdara ye, l ik ev gtin berpirsyariya gişt ne, gereke em hay j bimnin bixebitn ku wesyetn hezret resl l erd nemnin. Gereke em bizann ku hezkirina pir ya resl ekrem j hezret El nşan did ku evan gtina pir feyde tda hebin.

xirabyn derew

Yk j wesyetn hezret resl selat selam l w al w binhevr bna rasty dr ya j derew ye, evahe ku gtina w pş yn d xist, nşan did ku d fikra w da ev j yn d muhimtire. em behsa xirabyn derew pş gtina başyn rasty bxn. Vca bizane ev ps qebha he j wa tişta ne ku eql neql l ser psat xirabya w muttefiqin ew bixwe j j gunehn kebre ye ewa ku d hedsan da hatiye. Her wiha carna hinek psat yn d pve tn ku ne kmtirin j w bixwe. Carna j ber eşkere bna de‌rewek mirv wereng j avan dikev ku heta xilaseka emr j cibran nab, Xud nek mirv b derewny meşhr bib ku tiştek wek w heysyeta mirv p naşkih. Xnc j v vca xirabyn w yn dn uxrew j pirin. Ku l vder em hinek j van hedsan bnn ik mesele j wan tiştn gelek ronah ye em xeberdan dirj nakn.

Imam Baqir selam l bin dibj: Xud j xirabyan ra hinek qufl danne klda wan qufilan kirye ereq derew ku j ereq xirabtire.

Niha binre hedsa ku j alim al Muhemmed‌ selat selam l w al w bin hat neql kirin ku d kitbek da hatiye nivsn ku aliman hemiyan (Xud j wan raz b) ew qebl kirine, vca bibne gel rkek j 'uzr ann ra dimn? gel ev sivik girtina derew j ze'fya bawerya b exbarn ehl beyt pve j ber tiştek d ye? em b şikln xeyb yn emelan b peywenda me'new ya mulk melekt nizann, j ber v ye ku em riwayetn j v pk haşa dikn em dibjn ev mubalixe ye, ev bixwe rkek neduriste ku j cehl ze'fya man dib. fereza ku j qism mubalix b j, ma mubalixe negereke d ciy xwe da b? gel mirv dikar derheq her tişt da bj j ereq şerab pstire, an gereke psatya w pir zde b ku b şikl mubalixe mirv bikar bj j şerab ereq xirabtir pstire?

Hezret Baqir selam l bin kerem kirye: vr derew herifandina man ye. Hema birast exbarn wiha mirv dilerizn pişta mirv dişkn. Gumana min ewe ku derew ewqas d nav xelk da bilav bne ku xirabya w j hal rabye! l em hing hişyar bibn ku em binrn man ku sermaya jiyana axiret ye j ber v derew kirin j dest me derketye em p nehesane.

J Imam Riza selam l bin riwayet bye ku: j hezret resl ekrem selat selam l w al w bin pirsn: Gelu dib bawerdar tirsnek b? gt: Bel. Pirsn: Gel dib bexl b? kerem kir: Bel. Pirsn gel dib kezzab derewker b? kerem kir: Ne.

Sedq tayif j resl Xud selat selam l w al w binriwayet kirye: derew j ribay pstire. Evahe d halek da ye ku dijwariya derheq ribay da hat gtin mirv heyr şaş dihl.

Tiştek d ku gereke mirv l hişyar b behsa derewa b leyztk yar ye ku d exbaran da ser nebaşya w b dijwar hatiye xeberdan ilman fetwa daye ku ew herame. ewa ku rehmet y xwey Wesail da d v babet da ku rkket ye digel fetwa w dibj: Heram bna derewa d kar bik mezin cidd‌ leyztik da. D kaf ya şerf da j j Imam Baqir selam l bin neql bye ku Imam El bin Huseyn selam l wan bin j zarkn xwe ra gt: d‌ hem xeberdann xwe da xwe j derewn bik mezin paşde bidin, i cidd‌ b i b yar leyztk. ik dema mirv d kar bik da derew kir curet peyda dib j derew kirina d kar mezin da j derewan bik. Ma hn nizanin pxember xuda selat selam l w al w bin kerem kir: ebd Xud rasty did ber xwe heta Xud ew dinvs j rastgyan; derewkirin j xwe ra dik edet heta Xud ew dinvs j derewker kezzaban.

D Kafiy da sened‌ dighn cenab esbexey kur nebate, ew dibj hezret mr bawerdaran selam l bin gt: bende evd‌ b tama man nahes heta b leyztk j dil derewa terk bid.

D wesyeta pxember da selat selam l w al w bin j Ebzer ra hatiye gtin: ey Ebzer, jar j w kes ra ye, y b derew xeber did da xelk bikenin; belengaz cehnem j w ra b.

Digel v hem dijwar ya derheq v mesel da d exbarn pxember selat selam l w al w bin binemala w da hat, gereke mirv pir bextreş b ku ev kar bik bikev nav v guneh ra.

Bervajy derew ku j xirabyn pir ps hesab bye vca sidq rast j pir baş j hatiye xeberdan d exbarn ehl beyt da pir pesn w hatiye dayn ku l vder em hinek j wan hedsan bnn.
Imam Sadiq selam l bin dibj: xelk j qenc başy ra gaz bikin ne p ziman xwe, da d hewe da xebat ciddyet d kar baş da ibadet duristy teqwaty bibnin.

Cenab Sedq j resl Xud selat selam l w al w bindigr ku kerem kir: roja Qiyamet ew j hemiyan nzktir min şefaeta min jra heb, ewe y d xeberdan da rasttir d emanet da emanetdartir d exlaq da xweş exlaqtir d miemleta gel xelk da pitir nzk wan b.

* * *

Xiraby‌n xiyanet heqqeta emanet

L vder işara bal nukteyek ve lazime, ew j eve ku resl ekrem selat selam l w al w bin d pey şreta were' ra gt: bila te cesareta xiyanet kirin neb, evahe d halek da ye ku were' hem heraman l ber xwe digr gişttire j w, ewa ku hat gtin. Nixwe l vder an gereke me'na xiyanet j fehma 'urf ya w gişttir b me'ne kirin, da beberaber bib digel were'; b v me'n xiyanet b me'na hem b emriyan hem wan tişta b ku pşgirin l pvena rka xuda da, ik hem emr teklfn ilah emanetn w ne. ewa ku d ayeta şerfe da hat: me emanet raber erd‌ esmana kir .. hinek j mufessiran gtine mexsed‌ teklf destrn ilah ne , belk hem pi endam hz quwet, emanetn xuda ne bikar birna wan ne d cih raz bna xuda da xiyanete yk j xiyanetan ewe ku mirv ber dil bid xnc xuda: Ev can ku d‌st b emanet daye hafiz

rojek ez raber w bibim l bizivirnim

An j mexsed‌ j xiyanet hema me'na w ya mute'arefe j ber muhimya w ya pir zde, d pey were' ra behsa w kirye. Heweku tu dibj heqqeta were' hema ewe mirv xwe j xiyanet dr bik. eger mirv l hedsan da binr behsa zivirandina emanet w fhm bik t bigh ku ev mesele l bal şari iqa muhimm giringe; xnc j w vca d fikra 'aqilan da j hema ew bixwe karek pir pse gereke mirv xain j insana ney hesab kirin belk d nav rizltirn şeytana da b dann. kifşe ku kes b xiyanet neduristy nav xelk da b nas kirin, d v dunyay da j w jiyanek nexweş nebaş heb.

Mirv d v dunyay da p arkarya hev dikar jiyan bibrn jiyana tink j kes ra nab, illa ku j nav kma beşer derkev xwe bighn heywann kv. zivirna jiyana km j bar w y giran l ser i'tmad‌ hevbawery ye eger ev bawer j hal rab, d jiyan b rihet rve na; vca xm binyata i'tmad‌ hevbawery j l ser emanetdar terka xiyanet hatiye dann. Nixwe bawer b mirv xayn nay kirin ew j endamya kma mirvan derketye ew d civata medna fazile da qebl nakin ku endam hevcivaty wan b. kifşe ku ev wiha, w iqa b zehmet dijwar bij. L vder j temam kirina feyda behs ra em end‌ hedsek bnin. Ev qas j diln hişyar avn vekir ra bese.

Imam Sadiq selam l bin dibj: ber xwe nedin secde ruk'n dirj yn mirv , ik ew bye edet jra, egir we nek w nerihet bib; l binre rast peyv emanetdar ya w.

Eb Kehmes dibj: min gt Imam Sadiq selam l binibin eb ye'fr selam j te ra şandiye, kerem kir: Selam l ser te w b; dema tu y bal selaman l bike bj: Ce'fer kur Muhemmed‌ gt, bila l w tişt binr ewa ku mr bawerdaran l bal resl Xud selat selam l w al w bin ewqas b qmet kir, vca bila ew j ew yk bik. Hema ew meqam merteba ku El selam l bin l bal resl Xud selat selam l w al w bin peyda kir, j ber rastgy emanetdariya w b.

Ey ezz, d‌ bifikire d van hedsan da binre rast gtin hay j mana emanet, iqas l bal pxember selat selam l w al w binqedr qmet bihadan j El y kur eb talib selam l bin ra kirye. Evahe j heds t fhm ku j hem sifet kemal pitir keyfa pxember selat selam l w al w bin j van du sifetan ra dihata ku ev qas qmet j mr bawerdaran ra l bal pxember selat selam l w al w bin kir. Her wiha ev du sifet l bal Imam Sadiq j seratirn sifet taybetmend bne ku j xalistirn hevaln xwe ra ev şret wez dibj j dixaz ku b w away b.

Imam Baqir (s) dibj: Ebzer Xud j raz b dibj: Min j resl Xud selewat l w al w bin bihst digta: Roja Qiyamet mirvat emanet l du alyn sirat da ne, vca dema ew heq mirvany b c an y hay j emanet may bn, derbaz dibin diin bihişt; l dema xiyanetkar heq mirvany pk nean t, i emelek y w feyd‌ nady sirat ew tavj nav agir da. J v j hat dest ku şikl mirvan emanetdary d w alem da l du aly pir rawestane ar wa dikin ewn heq mirvany pk ann hay j emanet mayn. eger ew bn terk dan i emelek feyd‌ nad‌ w ew bavjin cehnem da.

Mr bawerdaran selam l bin kerem kir: emanet l xwey w bizivirnin, herend‌ ew qatl zark pxembera b j.

Hezret Sadiq selam l bin d wesyetek ya xwe da kerem kir: bizane eger ew derba şr l El selam l bin day ew kuşt, eger min bik emn xwe şret j min bixaz gel min meşweret bik, ez j qebl bikim, ez emanet w l bizivirnim.

Hemze y sumal dibj: min j Imam zeynul 'abidn El bin Huseyn bin El bin eb talib selam l wan bin bihst, j peyrewn xwe ra digta: Hay j emanet hebin, snd‌ b w y Muhemmed‌ selewat l w al w bin b pxember şand, eger qatl bab min Huseyn kur El selam l wan binew şr ku bab min p kuşt emanet bispr min, ez emanet w l bizivirnim.

Imam Sadiq j babikn xwe j resl Xud selat selam l w al w bin neql dik ku dema behsa nekirina tişta dikra kerem kir: xiyanet nekin. gt: Kes d dunyay da xiyanet d emanetek da bik emanet l xwey w nezivirn, vca mirina w bigh, ew ne l ser dn min mirye; w d halek da raber Xud bib ku kerb w j tn. hal w kes malek y xiyanet bikir j wek xayn bixwe ye.

Hedsn j v pk dsa hene. kifşe ku netca kerb xezeba xuda j ebd‌ ra w bib i. Ewn şefaet dikin j kifşe ku şefaeta w y Xud xezeb l kir nakin; nexasma xiyanetkar j xwe j dn resl Xud selat selam l w al w bin derketye. D hedsek d da hatiye ku: ew xiyanetek l bawerdarek bik ew ne j mine. d hedsek d da hatiye ku: ew j dn Islam derketye w ew bavjin cehnem ebedel ebed‌ w tda b. Em j ber v guneh hewara xwe j xuda ra dibn.

Ev j kifşe ku xiyaneta l bawerdaran, ne hema xiyaneta mal ten ye xiyanetn mezintir j l ber xwe girtiye. Nixwe gereke mirv d v alem da gelek hay j nefsa emmare heb, dib ku ew hinek kar emelan ber mirv ve bavj hsan nşan bid ku dibin sebeb bextreşiya daim. Ev xiyaneta l evd‌an, j vder hal xiyaneta l emanet heq teala j me'lm kifş dib.

Hinek emanetn heq teala

Gereke b zann ku xuday tebarek teala hem hz endamn eşkere navdey b lutf merhemeta xwe b emanet spartine me ew d w hal da bye ku hem pak paqij bne, hem b şikl hem j b me'ne, nixwe eger em j d wext mulaqata reb da ewa emanetan pak j qirja 'alema tebet l w bizivirnn, hing em d paraztina emanet da emn emanetdar bne, eger ne, em xiyanetkarn; j Islama heqq derketine em j dn resl ekrem selat selam l w al w bin dern. D hedsa meşhr da hatiye: dil bawerdar erş xuday rehmane. me'rfe ku d hedsa quds da hatiye: erd‌ esman min nikarin min d xwe da bigirin, l dil ebd min y bawerdar, min d xwe da digr. Dil bawerdar erş text padişahya heq teala sekingeha w zat muqeddese sahib dil hema ewe. Berdana j xnc heq teala xiyanete l heq; hubba xnc zat muqeddes xassann w ku hema mehebbeta w bixwe ye, d meşreba arifan da xiyanete. Wilayeta ehl beyta pak d‌st ya binemala risalet selam l bin nasna meqam wan y pak paqij, emanet xuda ye, ewa ku d gelek hedsan da emanet d ayeta prz da b wilayeta mr bawerdaran hatiye me'ne kirin. Eger vegirtina wilayet hukmeta w hezret xiyaneta d emanet da ye, pey neketina j w hezret j j mertebn xiyanet ye. D hedsn şerf da hatiye: peyrewn w ewin yn b temam bikevin pey w, eger ne, hema ev gtin ten ku em peyrewn w ne, j peyketin ra ne bese.

Gelek j xiyalatan wek viyana derewne! hema dema em d dil xwe da b d‌st hezkirina mr bawerdaran zarkn w yn paqij dihesin, em serxwe din guman dikn gel terka pey na wan ew hezkirin w bimn. i dilrihet heye ku eger mirv hay j nema pey wan ne, ev d‌st hezkirin bimn? dib ku teng ya sekerat ku j nebawerdaran ne muxlisan ra t pş, mirv j ber tirs bizdihan El y kur eb talib selam l binj br bik. D heds da heye ku kmek d cehnem da ezab dibnin nav resl Xud selat selam l w al w bin j br dikin, heta wext dem ezab wan xilas bib j qirja gunehan bn şştin paqij bibin, hnka nav mubarek w hezret t bra wan gaz ya: Wa Muhemmedah selat selam l w al w bin j aly wan ve bilind‌ dib ber rehmeta ilah dikevin.

Em guman dikn qewmna mirin sekerat wek wez' hal tiştn v alem ne. ezzm! tu p nexweşiyek km hem zannn xwe j br dik, vca ew dijwar teng musbet bizdihan l kder ma? eger mirv d‌st kir hej kirin heb peyketin tebe'yet heb, elbet d‌st ya wel y mutleq mehbb heq w bib sebeb nrna heq teala, l eger de'we kir, l b emel; muxalefet j b, dib ku hema d v dunyay guhernn w da mirv desta j d‌st ya w giranqedr bikş heta ne'zu billah bib dujmin j. ewa ku me dtin hinek kesn de'wa d‌sty dikran, j ber hinek hatin nn ne d c da ne durist, dujminya xuda resl selat selam l w al w bin ehl beyta w kirin. eger fereza b mehebbet ve j v alem derket j, herend‌ gra riwayetn şerfe ayetn prz d Qiyamet da ehl xilasy ne dmahk dighn bextewery, l mirv j musbeta berzex ehwal mirin Qiyamet xilas nab, ewa ku d hedsa şerf da hatiye: d‌ Qiyamet da em j hewe ra şefaet bikn, l d fikra berzexa xwe da bin.

Em j ber ezab teng ya qebr zehmet berzex ku newek i tişt v alem ye, hewara xwe j xuda ra dibn. Ew dery j cehnem b aly qebr ve vedib, eger l v alem veb, w xelk hem yn w hem j nav biin. Xud me j biparz.

***

Başya pirr J ber emel km ve

Hinek mirvn ze'f ku yeqn neketye dil wan işkal tnin ser van xrn zehf ku d beraber karek km da t dayn, l ew b xeberin j v yk ku emel d nezera me da d v alem da km bik, nab dell ku şikl soret w y xeyb y melekt j bik kme; ewa ku bedena muqeddes şikl cisman y resl ekrem xatem neb y mukerrem selat selam l w al w bin yk j tiştn bik y v alem b, l ruh pak paqij w mulk melekt dagr kirb sebeb bna erd‌ esmana b. Nixwe şert bik zanna tiştek b heseb batin şikl melekt, ewe ku mirv zann agah heb b 'alema melekt batin navdey tiştan. hukumdana b v away j hed‌d‌ yn wek me dere; gereke em av guh xwe vekn j bihstin dtina gtinn zanayn 'alema axiret ra; yan em guh bidin pxemberan welyan (selamn Xud l wan bin).

Ya d ev ku xm w alem l ser kerem rehmeta b xilaseka xuday teala hatiye dann dr dtina kerema Xud; ew kerm elel itlaq xwey w rehmeta berfireh, j nezanna pir zde ye. Ev nimetn pir zde yn eql nikarin ewan bjmrin d heyr şaşy da ne, by istihqaq xwestin dane, vca i işkalek heye ku b rehm kerema xwe by xwestin end‌ beraber xr bid evd‌ bendeyn xwe. Ew 'alema ku l ser esas irada insan hatiye dann derheq w da hatiye gtin: d‌ w da heye tişta dil bixaz av xweşiy j bibn. Digel v yk ku viyana mirv b hed‌d‌ snre qas qeyde jra nne, gelu derheq w da mirv dikar ev istibad‌ bn hizra xwe bj: Ev tiştek dre? xuday tebarek teala ew 'alem b awayek kirye irade xwesta mirv wereng qirar daye ku dema bixaz tiştek heb hema dib.

ezz! riwayet exbarn v derheq da heyn, ne yk du dehin ku mirv bikar l qebl nekirina w da bifikr, belk ser tewatur ra ye. Hem kitbn cih bawer xwe p girtin tej ne j van hedsan, wisa ye hek me b guh xwe ew j wan pak paqijan bihstb, ne b awayek ye ku dery tewl l ber vekir b. Nixwe inkara v gtin ku heds l ser hene dijat j digel burhan nne b awayek burhan dell j jra heye, j ber lawazya man nezany ye. Mirv gereke l ber gutina enbya ewlya selam l wan bin teslm b. Qet tiştek j kamil bna mirv ra baştir j teslm bna d beraber heq da nne; nexasma d wan tişta da rka eql j fhm kirina wan ra girt ye. Eger mirv bixaz eql xwe y bik gumann xwe d karn xeyb uxrew teebbud yn şer' da bikar bib, w bigh wder ku musellemat zerratan j inkar bik w j km berew zdahy j bin b aly jr ve bi. fereza ku tu bikar işkal bn ser sened‌ zincre bjern exbaran j, herend‌ dsa mecal j inkar ra nne, kitba prza ilah; Qurana kerm eve hazire işkal nay ser, d w da j behsa xrn wek wan hatiye kirin, wek: şeva qedr ku baştire j hezar şevan. mesela [sedeqa] kesn mal xwe d rka xud da didin wek mesela libek (ya tv) ye ku heft şyan bid, d her şyek da sed lib hebin; xud b w kes bixaz zde dik, xud dest firehker pir zana ye.

Gumana nivser eve ku stnek ya v istibad‌ inkar dr zann ser 'ucb mezin zanna emelan hatb dann. Mesela: Eger rojek rj bigr an şevek rab ibadet teheccudan, pişt hing guhl bib ku xrn pir mezin jra hatine dan, dr nabn, halhale eger qirar b kirha emel b dayn, ev istibad‌ dr zann heye, lbel ik ew emel xwe zehf pir dihesibn, xra wan j tesdq dik.

Ey ezz! fereza eger em d hem emr xwe da ku pnc şst sale ibadet bikn wezfn xwe yn şer' b c bnn digel mana durist kar qenc tewba heqq j v dunyay bin, gelu kirha d beraber v man v emel da iqase? halhale gra gtina kitb sunnet tifaqa hem dn lan Xud rehma xwe ser mirv wiha da dirj ew dib bihişta ku sza w hat dan w daim d nav xweş rihety da b. Gel evahe t inkar kirin? halhale eger mesele mesela kire dana l beraber emel da bya - fereza eger emel me kire xrek jra heb - dsa w ne evqas bya ku heta eql nikar melheze bik. Nixwe kifş b ku mesele b awayek d ye b şiklek d dizivir. Gra w d i istibad‌ dr namn ne cih inkar qebl nekirin ye.

***

Başya sedeq

Sunneta sis ya hezret resl selat selam l w al w bin sedeqe dane; d nav sunnetan da kmtir hene ku d dereca w da bin. Heds v derheq da gelekin ku d v kurt da c nabin; l em hinek j van hedsan l vder bnin.

Ibin Sinan j Imam Sadiq selam l bin digr: tiştek wek sedeqe dan jibna bawerdar l ser şeytan giran nay; pşya ku ew bigh dest ebd‌, digh dest Xud.

Dsa dibj: Xud teala j her tiştek ra xeznedarek danye, xnc j sedeq, ku xweyker w xuda bixwe ye. dema bab min sedeqe bida xazk, ew datan d dest w da paş j digirta ma dikra bhn dikra dsa l diziviranda.

Nzk v me'n end‌ hedsn d j hene ku delalet dikin ser hjan giring ya sedeq, ku Xud teala ragirtin xwey kirina w nehlaye hvya kes ve ew bixwe b dest qudreta xwe soret şikl w y xeybye ya kamile ya w xwey dik.

Fkirna d van hedsa da jibna ehl dil merfet keşfa tewhda fil tecell ya qeyym ya xuda dik nukteyek muhim ya w eve ku: Eger ew sedeq did, Xud nekir d dil xwe da minnet l y feqr bik, v minnet ewwil l Xud dik, paş l xazk, vca bervajy w j heye, yan eger nefs siviky dilnizmiy bik vca sedeq bid, ew cara ewwil j xuda re tewazu kirye xwe şkandiye, ewa ku Imam Baqir selam l binpişt ku sedeqe biketa dest muhtac da, ew radikra bhn dikra ma dikra bhna mehbb j hltanya. Xud zan ku j w zat pak evndar mehbb ra iqas bhnfireh d‌bya iqa kela dil w datanya.

Gelek muxabin ku ev nivser nq buy d nav bay dil ra xwe d erd tebet da berday esr zik binzk serxweşiy xwe xwepersy hat v alem j nzkve w bi j muhebbeta welyan qet id‌rak nekir tiştek j cezbe cezewat menazil muxazilatn wan fhm nekir sekna w d v alem da sekna heywan bizava w bizava heywan şeytan b, eger we b mirina w j mirina heywan şeytan ye. Ey xuda, em şikayeta xwe tnin bal te palgeha me tu y. Ey xuda tu bixwe me baly ronahiya xwe ve bibe me j v xewa giran hişyar bike b aly xwe ve gaz bike.

Imam Sadiq selam l bin dibj, hezret resl Xud selat selam l w al w bin gtye: erd Qiyamet pkve agire, xnc sha bawerdar, ik sedeqa w jra sber dik.

Her wiha d riwayet da hatiye ku: wek ewa hn glka dev perwerde dikn, wereng xuda j sedeq perwerde dik, eger hn nv xurm sedeqe bidin, w Xud ew wisa perwerde bik ku roja Qiyamet ew d şikl iyay uhud‌ an hj mezintir teslm hewe bik. Hedsn j pk pirin. D gelek hedsa da hatiye ku sedeqe pşy l mirinn ps digr. rizq jrde tn deynan eda dik temenan dirj dik heftih awayn mirina nebaş paşde did xuday teala j ber w ve sed‌ beraber did dib sebeb zde bna mal kes spd‌ sedeq bid, j belayn w roj t paraztin eger d ewl şev da bid j belayn esman yn w şev parazt dimn nexweş p sedeq tn derman kirin kes hay j malek ya musulmana bimn ewa tr bik cilkabid wan avr ya wan biparz, j heftih heccan baştire, halhale heccek ten j aza kirina heftih ben ya baştire evahe d halek da ye derheq aza kirina bende ben da wiha hatiye: kes benyek aza bik, Xud j ber her endamek y w ve qet endamek y azaker j agir cehnem diparz hezret mr bawerdaran p keda dest xwe hezar ben aza kirin ...

Nukteyek dtir

Em v meqam p gtina nukteyek dmah bnin, ew j eve ku d ayet da hatiye: qet hn nagjin qenckary heta hn w ya j hez dikin (al imran/٩٢). D heds da hatiye ku: gtin Imam Sadiq selam l bin ku ire tu şekir dik sedeqe? kerem kir: ik ez j her tişt pitir hej şekir dikim ez dixazim xweşdivtirna xwe bidim sedeqe.

Mr bawerdaran libasek j xwe ra kir vca ew sedeqe da gt: Min j resl Xud selewat l w al w bin bihst ku kerem kir: Kes yn d ser xwe ra bigr, roja Qiyamet w Xud bihişt jra bibijr; kes hej tiştek bik vca ew j xuda ra deyn, roja Qiyamet Xud dibj: evdan gra edeta baş kirha hev didan r ez bihişt j ber w kar te ve bidim te.

Riwayet bye dema yk j sehabiyan ev ayet bihst baxeyek y xwe ku pir j hez dikra, nav mirvn xwe da qismet kir, hing pxember selat selam l w al w bin gt: xwezka te, xwezka te, ev karek pirsde j te ra.

J hezret Ebzer ra mhvanek hat, j ber ku ew kar heb, gt mhvan: here baştirn deva min bne da em ser j bikin, ew j deveyek lawaz ze'f an. Ebzer gt te xiyanet l min kir, ew gt baştirn deve filan deve b, l min ew hişt j roja ihtiyac niyaza te ra. Ebzer gt: Roja niyaza min ew roje ku min bikin d qebr da, halhale Xud kerem kirye: Qet hn nagjin qenckary heta hn w ya j hez dikin bidin. gt: S şirkn mal hene: Yk qedere, j nav birin ra ew guh nady ku ev başe an xirab. Ya d mratberin, ku hvy ne tu bimr, tu j y sis y, vca eger te kar tu paş wan nekev, paş nekeve. Xud dibj: Len tenalul birre hetta tunfiq min ma tuhibbn. Ev deve l bal min mehbb b d nav hey ya min da, vca min dixwesta ez j xwe ra pşda rkim.

J remz razn sedeq

Gereke b zann mirv digel hezkirina j mal menal xeml zneta dunyay, mezin perwerde bye ev hezkirin cih xwe d kratya can mirv da vekirye jdera pitir xirabyn exlaq emel dn ye, ewa ku d gelek hedsan da hatiye me d şirva hinek hedsan da behs j kir. Vca eger mirv p dana sedeq fdakary bikar ev hezkirin j xwe bavj, hing ew reh rş fesad‌ xiraby birrye‌ ketye ser rka destve anna mearifan ber xwe daye 'alema xeyb melekt dery melekeyn qenc exlaq kamil j xwe ra vekirye. Evahe yk j nuktn berket yn dankirinn ferz sunnetn mal ne; ev nukte d dan inifaqn sunnet da ronahtire.

Nixwe j kma hedsn derheq v babet da, ev tişt eşkere b ku sedeq hem başyn dunyew uxrew d xwe da km kirine. D destpk da ku mirv ew did, gel mirve heta dmahka Qiyamet ku mirv bib bihişt.

***

Nimja şev; teheccud

‌D v heds da pir l ser teheccudan nimja nvr şidandiye. Derheq teheccudan da me d şirva hinek hedsn brn da piek axift, l vder em j teberruk ra hinek hedsan bnin:
Hezret Sadiq selam l bin dibj: hjana bawerdar p teheccuda ye serbilindiya w b w ye ku şerefa xelk neşkn.

Imam Sadiq selam l bin dibj: hezret resl selat selam l w al w bin gt Cibral: Wez şret l min bike. Cibral gt: Ey Muhemmed‌! tu ewa bij, bij, paş ra tu y mirin y. Tu i dixaz bixaze, tu w paş ra j biqet. Tu i emel bik, bike, paş ra tu w raber w bib. Ev j bizane ku hjana mirv bawerdar rawestana w ya d şev da ye serbilind ya w xwe paşde dana j şikandina şerefa xelk ye.

Dsa dibj: mal ewlad‌ xemla jiyana dunyay ne; heşt reket d axirka şev da digel utir, xemla axiret ye, carna Xud teala herd‌uka j hinekara berhev dik.

J şx mufd‌ (Xud j raz b) neql bye ku resl Xud selat selam l w al w bin kerem kir: dema ebd‌ j teheccuda ra radib, da xuday xwe raz bik, gava dipnij, Xud b w fexr l ser melaketan dik dibj: Hn şahid‌ bin ku ez l brm min ew ef kir. Hedsn j v pk pirin vder derfet j anna wan ra nne.

***

Derheq xwendina Quran da ye

Yk j wesyetn resl Xud selat selam l w al w binxwendina Quran ye. Derheq başya xwendin paraztin jber kirin hilgirtin xwe p girtin hn kirin fikir kirina d me'ne remz razn Quran da ewqas gtin hene ku d fhma me ya kurt da c nagirin hedsn v derheq da hatn gtin d v kitb da c nabin; em hineka bnin:

Hezret Sadiq selam l bin dibj: Quran ehd‌ sznama xuda ye j xelk ra. Heqe mirv musulman binr v sznam roj pnc ayetan j bixwn.

Zuher dibj min j El bin Huseyn selam l wan binbihst digta: ayetn Quran xezne ne, vca iqa xezneyek veb, heqe ku l b nrn.

Eşkere y van du hedsan ewe ku fikirna d Quran da melheze kirina me'na w başe. fikirna d ayetn muhkemn ilah da fhm kirina zann hikmetn w, ne tefsra b reiy ye, ku neh j hatiye kirin; yan me'ne kirina b away ku mirvn l pey bay dil by nrna gtina ehl beyta wehy me'ne dikin. Evahe j d ciy xwe da sabit buye, l ev der ne cih berfireh xeberdana j w ye. Hema j w ra ev ayeta Quran bese ku kerem dik: vca ire d Quran da nafikirin tedebbur nakin; An qufl ser diln wa ne (Muhemmed‌/ 24).

D hedsa da j gelek hatiye gtin ku ber xwe bidn d me'na w da bifikirin. J mr bawerdaran j riwayet bye ku kerem kir: b fikir b melheze xwendina Quran, b feyde b xre‌.

Hezret Baqir selam l bin dibj resl xuda selat selam l w al w bin kerem kir: kes d şevek da deh ayetan bixn j xafilan nay nivsn; kes pnc ayetan bixwn j zakira t nivsn; y sed‌ ayetan bixwn j qantan t nivsn; y d‌used‌ ayetan bixwn t nivsn j xaş'an; y ssed‌ ayetan bixwn t nivsn j faiz xilasbyan; kes pncsed‌ ayetan bixwn j muctehidan t nivsn; y hezar ayeta bixwn xrn pir jra tn nivsn..

D gelek hedsan da hatiye ku Quran şikl soretek speh peyda dik şefaet dik j wan kesn ew xwendn ra. D heds da hatiye: kes d cewanya xwe da Quran bixn w Quran bikev nav gşt xwna w ra Xud ew did ‌gel qenckaran; roja Qiyamet j Quran lhana w t d huzra rebb da dibj: Ey xuda, he y karek kir, kirha xwe girt; xnc j w y b min emel kir, vca tu baştirn dan digel w bike. Vca Xud teala d‌ cilkn bihişt dik d ber da taca kerameta xwe did ser. Vca deng t: Gel tu raz buy? Quran dibj: Ez berhviy pitir bm. Vca emn eman datnin d dest w y rast da xuld‌ didin dest w y ep, d w hal da di bihişt, jra t gtin: Bixwne dereceyek were jr. Vca j Quran ra t gtin: Gel me ew gihand‌ derecn bilind‌ tu raz buy? dibj: Bel.

Hezret Sadiq selam l bin dibj: kes pir Quran bixwn p jberkirin paraztina w sza xwe n bik, Xud du xran didy. J v heds t fhm j xwendina Quran ya baş ewe eser d dil da deyn şikl navdey mirv bib şikl kelam Xud j merteba melek bigh merteba teheqquq. işara bal w ve ewe ku dibj: dema cewan bawerdar Quran bixwn Quran dikev nav gşt xwna w ra. Evahe kinaye ye j w yk ku Quran d dil w da c digr ku batin navdey mirv gra qabilyeta w dib kelam xuda y mecd‌ hemd‌. hilgir Quran j ewe ku batin navdey w pkve heqqeta kelam ilah b, wek El bin eb talib (s) zarkn w yn pak ku ayetn ilah ketye d kratya can wan da ew ayetn mezinn xuda Qurana tam temamin. Belk hem ibadet j b v away ne yk j remz razn ibadet tikirara w hema gihana v mexsed‌ ye eve ku navdey mirv dil bib şikl soret ibadet. d heds da ye ku: el (s) nimja bawerdaran rojya wa ye.

ibadet eser l cewan dik

Ev esera qelb şikl girtina navdey d dem xrt cewany da pitir c digr, ik dil cewan nazk zelale sefa w pitir xwestn w kmtir alz ya w j hindike, pir dikev bin teisr da gelek qebl dik; her exlaqek baş an xirab ztir dikev dil cewan gelektir eser dik. Gelek caran dib b dell, hema jber tkel miemletek heq an batil, kirt an speht bikev dil cewan ew qebl bik. Nixwe lazime cewan gelek hay j rabn rniştin tkelya xwe heb xwe j tkelya xirab paşda bid; herend‌ dil wan tej b j man bawery. Xnc j cewanan j tkelya xirabikaran ehl exlaq emel xirab j herkes ra zerer tda heye kes gereke j xwe ne piştirast b b man exlaq emel xwe serxwe ne, ewa ku d hedsan da tkelya ehl gunehan neh j hatiye kirin.

Edebn xwendina Quran

welhasil ya durist j xwendina Qurana prz ewe ser dil b nexş kirin emr nehyn w eser bikin gazyn w d dil da c bigirin. L evahe nab heta edebn xwendin b c bn. Mexsed‌ j edeban ne ewe ku hinek qurraءhem hemm xema wan bye ew ku kelma herfan d mexirec wan da bikar tnin, b awayek wereng ku d mirv j fikirkirin xafil b xeber dib, we dikin ku tecwda wan xirab dib gelek caran kelme j şikl xwe y esl derdikevin tn guhern şiklek ecb xerb b xwe digrin; evahe yk j xapandinn şeytane ku mirv b kelmn Quran ve mijl bik j me'ne remz raz heqqeta emr nehyn w j gaz de'weta w j mearif exlaq w dr bx b xeber bihl. Belk mexsed‌ ew edebin ku d şereta paqij da hatine melheze kirin, ku giringtirn wan t fikirn hizrkirin emel kirina b ayeta ye, ewa ku hat gtin.

Hezret Sadiq selam l bin dibj: ev Quran rnas hidayet ra ya şeva tar ye. Vca bila y gerke, av xwe l bigern j behre birna j ronah ya w bila nrna xwe tj bik; ik birast fikirna d w da jiyana dil mirv bna ye, ewa ku y ronah jra hey d tartyan da p w ronahiy rve di. Yan d tart ya nezann zulmata r windabn da gereke j ronahiya Quran istifade b kirin.

Mr bawerdaran selam l bin dibj: vca dema bighn ayetek ku bişaret mizgn tda ye, l disekinin l tima dibin dil wan b şewq difirijy xweş yan tnin ber av xwe. dema bighn ayetek ku tirsandin tda heye, guh dil baly w ve didin wereng hesab dikin ku qr deng frna cehnem d guh wan da ye.

Ev kifşe ku eger kesek d Quran da bifikr, w eser d dil w da deyn km km bigh meqam merteba ehl teqwa y. eger tewfqa ilah ew l ber xwe bigr w j w meqam j derbaz bib her endamek ya w bib ayetek ya ilah. belk cezewat cezebatn gtinn ilah ew j hal bib hema d v alem da bigh heqqeta bixwne bilind‌ bibe heta ku b navber, kelam j bjer w guhl bib, vca ew biqewm ya ku nay xiyala min te j.

Ixlasa d xwendin da

Edebek d ya xwendina Quran ku ruknek y eser kirina l dil da ye by w qet i qmet j emelan ra nne, ixlase ku sermaya meqamat ticareta axiret ye. D v behs da j gelek heds hene ku yk j wan ewe Kuleyn y rehmet gray:

Imam Baqir selam l bin dibj: qar yn Quran s deste ne: Yk ewe y Quran j xwe ra kir wesla jiyan p w j sultan pera digrin xwe pş xelk txin. Yk j ewe ku Quran jber kirye l hed‌ snr w j nav bir paş guh xwe ve avt. Evn b v away Quran hilgirtn, hv ewe Xud wan zde nek. Y d j ewe ku Quran di‌xwn p derman Quran birna dil xwe derman dik; şev digel w hişyar dimn rojve j ber rj girtin thn dimn, d cih nimja xwe da j gel w ye, dema j nav cihka derkev hema her gel w ye; iha hema j ber wa ye xuday ezz cebbar belan paşda did; hema jber wa ye ku Xud baran j esmana rdik ...

Imam Sadiq selam l bin : kes Quran bixwn da istifad j xelk bik, roja Qiyamet, t ku guşt b hest y ry w ve nne.

Resl Xud selat selam l w al w bin dibj: kes Quran belm, vca p emel nek hezkirina dunyay xemla w ser j bistn, ew musteheq xezeba xuda dib d dereca cih flehan da ye ku kitba Xud paş guh xwe ve avtine.

kes Quran bixn da xwe baş bid nşan d‌an dunyay dest xwe ve bn, roja Qiyamet d halek da t ku gşt b hest y ry w ve nne Quran w l pişta w bid heta ew bavj d cehnem da w bimn gel wa yn ketn tda.

Kes Quran bixn p emel nek, roja Qiyamet Xud ew kr heşr dik. vca dibj: Ya rebb! ez bna bm, vca Nixwe ire te ez kr anm ber heşr? dibjy: Werenge, ayet nşann me j te ra hatin, vca te j br kirin, hema b w away r tu j j br di. Vca destr t ew d‌avjin nav agir.

kes j xuda ra jibna zana bna d dn da Quran bixn, qas xra j melaket neb pxemberan ra hey j w ra heye.

kes Quran hn bik j riyay ra, da ku gel cahila bikev xirecir fexra xwe l aliman bik dunyay dest xwe ve bn, roja Qiyamet w Xud hest yn w hr hr bik ezab kes j y w ne dijwartire j ber ku pir kerb Xud j tn xezeb l dik, b hem awayn ezaba ew ezab did.

kes Quran belm d ilm da dilnizm b bendeyn Xud hyn zanna xuday dik xr j xuda dixaz, d bihişt da i xr j ya w mezintir i qedr qmet j y w bilintir nnin. i dereceyek bilind‌ xweş baş d bihişt da heb muheqqeq ew baştirn behr d w da heye.

me'na tertl

Yk j edebn xwendina Quran ku eser d dil da datn heqe ku xwenday Quran hay j bimn, mesela tertl ye, gra d heds da hat, tertl, hay j mana qeyd‌ ye d lez xwendin da, b awayek wereng ku kelme j hev biqetin cida bibin.

Ebdullah kur suleyman dibj: min j Imam Sadiq selam l binderheq v ayet da pirs: u rtl alqran tirtla. W gt: Mr bawerdaran selam l bingtye: Yan ew b baş eşkere bike ewa ku d şir da lezketin heye d w da lez nekeve, kelmn w j wereng j hev neqetne wek ewa xz j hev cuda dib pin w hev nagirin; l wereng bixwnin ku eser l dil bik diln qahm bitirsn, bila xema hewe ne ew b ku hn bighn xilaseka sret. Yan ne l w fikr da bin ku hn zka Quran xetim bikn an b lez sretek xilas bikn pve bin heta dmahk.

Nixwe mirv ku dixaz kelam Xud bixwn p ayetn xuda dil xwe y req derman bik şfa ya nexweşiyn dil bigr p nra w bigh mertebn axiret, gereke wesle esbabn zahir batin y w destve bn edebn eşkere me'new yn w b c bn. Ne wek me ku eger car baran j em Quran bixnin, xnc ku em j me'ne mexsed‌ destr wez şretn w b xebern; tu dibj qey ayetn derheq ezab cehnem xweşiyn bihişta xweş da, ne j me ra ne ne'zu billah dema em kitba rka di‌xwnn dil me hazirtire j hing ku em kitba xuda dixwnin, xnc j van vca em hay j edebn xwendina ry Quran j namynn.

Heds dibjin: b xem huzn b dengek xweş Quran bixwnin. El bin Huseyn selam l bin wisa baş xweş Quran telawet dikra dixwenda ku kesn wder ra derbaz dibna disekinna guh didan hinek j hal dina. L em, dema bixazn deng xwe y xweş nşa xelk bidn, em Quran an bang dikn wesle mexseda me ne telaweta Quran ne emelkirina b v sunnet ye. Welhasil hlepln şeytan nefsa emmare pirin pir caran heq batil txin navhev ra speh kirt tevhev dikin, gereke mirv han hawara xwe j xuda ra bib.

***

Binyatn exlaq qenc xirab

Herend‌ me d v kitb da b munasibeta ku pş dihata, derheq exlaq da b dirj xeber da me gt ka ewa mirv bib xwey exlaqn hjay xwe j exlaqn ps ved‌, lbel l vder j em hinek j baxivn:

Xulx, ew halet nefs ye ku by fikir melheze mirv hay did j kirina kar emel ra. Mesela: Eger kesek exlaq sexawet heb, ew exlaq ew baly cd‌ dan ve dikişn, by w qas ku ber pişta mesel melheze bik, hek jra wek dtin bihstin b ku karek teb' siruşt y w ye. Her wereng nefsa paqij eff, ku ev sifet tda c girtiye, wereng xwe diparz ku mirv guman dik xwe paraztin yk j karn w yn teb' nrmale. L heta nefs p riyazet tefekkur l pey hev kirin negh v merteb, ew tişt jra nebye exlaq tirsa j w heye ku eger ew xulq j kemalata ye j nav bi edet xulqn xirab bikev şna w da. L eger wek fil kiryarn teb' nrmal l hat d dil da rnişt, j nav na w zehmete pir km ev tişt diqewm.

Zanayn exlaq dibjin: Ev halet xulq nefs d mirv da carna teb' siruşt ye b fitret mizaca mirv ve girday ye, i j aly baş bextewery ve, i j j aly xirab bextreşiy ve. ewa ku t dtin hinek j zeman zarky ve berew başya diin hinek berew xirab, hinek j ber tiştek km dikevin xezeb b tiştek km dikevin tirs dibizdihn hinek bervajy wa ne. carna ev xulq nefs j edet tkelya xelk tedebbur dib, carna j j ewwil ve b tefekkur melhez dib heta dib meleke d dil da rdin. V derheq da ixtilaf kirine ku mijlya b w ve feyde j me ra tda nne, nixwe em bin ser mexsed‌ j w baxivn ya feyde j me ra tda heye.

Ya lazim zann eve ku mexsed‌ j teb' fitr bna xulq exlaq, ne ewe ku qet nay guhern, belk hem meleke exlaqn nefsan, heta ku nefs d v alem da d bin teserrufa zeman n bn da ye heyl hz jra heye, qabilyeta guhern jra heye mirv dikar hem exlaqn xwe biguhern bervajy wan d şna wan da deyn. ewa ku xnc j burhan gazya pxemberan şeretn heq j exlaqn baş ra j dellin j v gtin ra.

Em v j bizann ku alimn exlaq hjann nefs bin ar serek ya da danne, yan: Hikmet iffet şucaet edalet. Gtine: Hikmet, hjay ya nefsa natqe ya mumeyze ye; şucaet, hjay ya nefsa xezebye ye; iffet hjay ya nefsa şehewye ye; edalet j duristah te'dla s hjay yn jr hesab kirine. Hem hjan fezletn d l van her aran zivirandine b wan ve girdane. Xeberdana berfireh v derheq da j hed‌d‌ v kitb dere j yn wek me ra j gelek feyde tda nne. Ya muhim ewe ku gra hedsa pxember selat selam l w al w bin : ez j kamil kirina exlaqa ra hatme hinartin we xuya dik ku hedefa paşn j rkirna xatem reslan selat selam l w al w bin ewe ku exlaqan temam bik. d hedsn şerf da paş mearifan j her tişt pitir j exlaq xeber dane ew muhim zanne. B hezkirina Xud em j j xeber bidn. Muhimya w zdetire j w end‌ ku em j heq w bn der; l hema ev qas kifş me'lme ku exlaqn hjay qenc sermaya jiyana ebed ya axiret ye; ew bihişta ku j ber exlaqn hjay ve dest mirv dikev ku bihişta sifeta ye, qet nay qiyas kirin gel bihişta cisman ya emelan, ku d w da mezintirn baştirn xweş yn cisman hene. ewa ku tart bizdihann j ber emeln xirab ps ser mirv da tn, j hem ezabn dijwar nexweştirin.

Heta mirv d v cihan da ye, dikar xwe j van tart ya xilas bik xwe bighn wan ronahiyan. Bel, dib mumkine, l ne p v hal sar sist temir tefay b hal, ku ne hema em exlaqn ps xirabn me j dem zarky ve hey j xwe naşn, belk roj b roj em ser wan ve zde dikn. Hewek em guman nakn cihan 'alemek d j heye w d pey v cihan ra b; hewek gazya pxemberan qet ne j me ra ye. Ne kifşe ku p v exlaq p van emelan em bighn kder ser i şikl mehşr bibn, demek em hişyar bibn ku d tiştek j dest me nay em bikevin hesret kul xeman, hing j xwe pve em nikarn lman l kes bikn. Pxemberan rka bextewery nşan dane alim hekman gtinn wan j me ra berfireh gtine ronah kirine gtine ka ewa nexweşiyn dil navdey derman dibin, b hem awaya j v yk ra xebitn, l d guh me da ne xar me av guh dil xwe girt, nixwe hema lme l me bixwe dizivir ewa ku pxember selat selam l w al w bin d v heds da gt.

Ey ezz! eger tu ehl xwendina kitbn heds y, binre hedsan, nexasma kitba şerfa kaf bixne; eger tu ehl ilm istilahn ilm y, binre kitbn exlaq, wek: Teharetul e'raq kitbn rehmet yn Feyz kaşan Meclis du Neraq ya. eger tu xwe b niyaz zan an tu lazim nizan exlaqn baş peyda k xwe j exlaqn kirt paşda bid, qene cehla xwe ku maka nexweşiya ye, derman bike.

Em v xeberdan j teberruk ra p neqla hinek hedsan xilas bikn:

Hezret Sadiq selam l bin dibj: xuday teala exlaqn hjay dane resl xwe selat selam l w al w bin , vca l xwe binrin eger d hewe da hebn hemd‌ Xud bikin pitir xwe pve reht bikin. Deh j wan evin: Yeqn, qenaet , sebr xweragir , şukr , hilm nerm , xweş exlaq , sexawet merd , xret , şucaet cesaret, her wiha camr.

Hezret Sadiq selam l bin : exlaqn hjay j xwe ra bigirin, ik birast Xud hej exlaqn hjay bijart dik. xwe j karn ps kirt paşda bidin, ik kerb Xud j t ... Xweş exlaq bin ik ew d dereca rjgir ibadetkar da ye ...

Hezret Baqir selam l bin : xweş exlaqtirn, kamil mantirne.

Pxember selat selam l w al w bin : roja Qiyamet baştir j xweş exlaqy nakev d mzan kşeka kes da.

U kerem kir: tiştn ku pitir ummeta min dibin bihişt, teqwat xweş exlaq ne.

Hezret Sadiq selam l bin : qenc xweş exlaq, welatan ava dikin temena dirj dikin.

Kerem kir: Xud xra kes şev roj cihad‌ dik, did y xweş exlaq.

V derheq da heds pirin. ewa qenc exlaq dib sebeb kemala man giranya mzan na bihişt, exlaq ps vca bervajy w: man tk did mirv datn ber ezab ilah, ewa ku d heds da hat gtin:

Hezret Sadiq selam l bin : ewa sirke hingv xirab dik, wereng nexweş exlaq j man xirab dik.

D riwayetek da j wiha hatiye: exlaq xirab emelan tk did, ewa ku sirke hingv xirab dik.

J pxember selat selam l w al w bin neql bye ku gt: Xud tewba y ps exlaq qebl nak. Sebeb w pirsn ew kerem kir: ik iqa j gunehek pşman dib tewbe dik dikev nav gunehek xirabtir ra.

Heds: nexweş exlaq d nav ezab da ye. Ev me'lme ku ps exlaq daim sebeb nexweşiy ye d alemn d da j sebeb teng nexweş tarty ye, ewa ku me‌ d şirva hinek hedsan da j xeber da. wel hemdu lillah ewwelen we axiren.